و مزد بر آنها ريخته مىشود چنان كه بلا بر آنها ريخته مىشد . در اين هنگام عافيت يافتگان دنيا آرزو مىكنند كه تن آنها با مقراض بريده مىشد و ثوابهايى را كه به اهل بلا داده مىشود نمىديدند ، و در اين باره خداوند فرموده است : إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ . « 21 » از ابن عبّاس نقل شده كه گفته است : يكى از پيامبران به خداوند شكايت كرد و گفت : پروردگارا ، بندهء مؤمن تو را فرمانبردارى مىكند و از نافرمانى تو دورى مىجويد ؛ دنيا را از او دريغ مىدارى و او را در معرض بلا قرار مىدهى ؛ و بندهء كافر تو را فرمانبردارى نمىكند و در نافرمانى تو گستاخى مىورزد . بلا را از او دور مىدارى و دنياى او را فراخ مىگردانى . خداوند به او وحى فرمود : بندگان براى منند و بلا نيز براى من است و همه حمد من مىگويند . مؤمن گناهانى مانند كوه بر دوش دارد دنيا را از او باز مىدارم و او را در معرض بلا قرار مىدهم تا كفّارهء گناهانش باشد و آنگاه كه مرا ديدار مىكند پاداش حسنات اعمالش را به او خواهم داد . كافر نيز حسناتى دارد ، روزيش را گسترش مىدهم و بلا را از او باز مىدارم و پاداش حسناتش را در دنيا به او مىدهم تا آنگاه كه مرا ملاقات كند كيفر سيّئاتش را به او برسانم . روايت شده است هنگامى كه آيهء : مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ « 22 » نازل گرديد گفته شد پس از اين آيه ديگر چه جاى خوشحالى است ؟ پيامبر خدا ( ص ) به گويندهء اين سخن فرمود : « آيا هيچ بيمار نمىشوى ؟ و آيا هيچ آزارى به تو نمىرسد ؟ و آيا هيچ اندوهگين نمىشوى ؟ اين است آنچه به آن كيفر داده مىشويد » ، « 23 » يعنى : همهء اينها كه به تو مىرسد كفّارهء گناهان توست . از عقبة بن عامر از پيامبر خدا ( ص ) نقل شده كه فرموده است : « هر گاه كسى را ديديد كه آنچه دوست دارد خدا به او مىدهد و او همچنان بر گناهانش پابرجاست ، بدانيد اين استدراج است » . سپس اين آيه را قرائت فرمود : فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ « 24 » ، يعنى : هنگامى كه دستورهاى ما را ترك كردند درهاى خيرات

--> ( 21 ) زمر / 10 : صابران پاداش خود را بىحساب دريافت مىدارند . ( 22 ) نساء / 123 : هر كس بد كند كيفر داده مىشود . ( 23 ) الدرّ المنثور ، 2 / 226 كه آن را از گروهى روايت كرده است . ( 24 ) مسند احمد ، 4 / 145 ، الكبير طبرانى ، الشعب بيهقى . آيه در سورهء انعام / 44 : هنگامى كه ( اندرزها سودى نبخشيد و ) آنچه را به آنها يادآورى شده بود فراموش كردند درهاى همه چيز ( از نعمتها ) را به روى آنها گشوديم تا كاملا خوشحال شدند ناگهان آنها را گرفتيم ( و سخت مجازات كرديم . )